نظر مراجع تقلید و فتواهای آن ها در مورد این موضوع آورده شده است.مراحل پزشکی که باید طی شود ذکر شده و وضعیت اجتماعی این افراد در جامعه بیان شده است.
نتیجه این تحقیق با توجه به روشن نبودن وضعیت و تابو بودن این قضیه در قانون و با استناد به فقه و رویه قضایی ارائه شده است.
پرسش های قابل طرح:
1.آیا ما در قوانین خود در مورد تغییر جنسیت قانونی داریم؟
2.اگر قانونی نداریم آیا این افراد اجازه ی تغییر جنسیت می یابند؟
3.برای تغییر جنسیت چه مراحلی باید طی شود؟
4.آیا مراجع ما تغییر جنسیت را پذیرفته اند؟
5.آیا رویه ای در مورد تغییر جنسیت در ایران داریم؟
فرضیات:
در کشور مذهبی مانند ایران مسئله تغییر جنسیت هنوز در بین مردم و همچنین قانونگزاران حل نشده و به شکل مطلوب آن نرسیده است.نگاه مردم نسبت به چنین افرادی نگاهی با تمسخر و گزنده است و گاها چنین افرادی را دارای اختلالات روانی می پندارند و قانونگزاران نیز به پیروی از مردم هنوز قانون صریح و روشنی را در مورد این افراد تصویب نکرده اند گویی انها جزئی از این جامعه نیستند.بر خلاف مردم و قانون گزاران فقیهان سالهاست که به این مسئله تحت عنوان مساول جدید و نو ظهور پرداخته اند.
به نظر میرسد که برای اثبات ادعای افرادی که خواهان تغییر جنسیت هستند باید تایید پزشک یا روانشناس گرفته شود.
حال در نبود قانون به مانند بخش های دیگر حقوق ما به فتاوای معتبر مراجعه میکنیم برای تحقق بخشیدن به حقوق نا دیده گرفته شده ی این بخش از جامعه.
با توجه به اینکه مواردی از تغییر جنسیت در ایران وجود دارد پس احتمال شکل گیری رویه ی قضایی هم امری محتمل است.
مفهوم تغییر جنسیت ؟
تغيير جنسيت تقريباً مفهوم روشني دارد و به نظر نگارنده عبارت است از تبديل مرد به زن، يا تبديل زن به مرد، يا تبديل خنثي و يا دو جنسی (Hermaphrodite) به مرد يا زن، و نيز تبديل مرد يا زن به خنثي.
البته در يک مفهوم وسيعتر، تغيير جنسيت شامل تغيير جنسيت در حيوانات و يا گياهان نيز می شود.
افراد خواهان تغيير جنسيت:
افرادی که ممکن است خواهان تغيير جنسيت باشند، حداقل يکی از دو گروه زير هستند:
1) دو جنسیها (Hermaphrodite):
اين افراد دارای آلت تناسلی از هر دو جنس هستند؛ از اين رو، دارای اختلال هويت جنسی يا ابهام در جنسيت هستند. در جراحی تغيير جنسيت، يکی از دو آلت تناسلی که ضعيف، کوچک و يا غير مناسب تشخيص داده شود، حذف و آلت ديگر تقويت و جايگزين میشود. در اين حالت بيمار دو جنسی به يکی از دو جنس مذکر يا مؤنث تبديل میشود. اين نوع تغيير جنسيتها از گذشته تاکنون وجود داشته و اساساً برای آن هيچ مخالفتی وجود ندارد؛ چون بيماری آنان محرز و ثابت است و حتی حقوق دانان سنّی و کليسای مسيحی که با تغيير جنسيت مخالف هستند، با تغيير جنسيت اين گروه مخالفتی ندارند و در واقع تغيير جنسيت به عنوان معالجه و خروج دو جنسی ها از بلاتکليفی جنسی است.
2) ترانس سکشوالها (Transsexual):
برخی بيماران روحی خود را متعلق به جنس مخالف میدانند. اينجانب با تعداد قابل توجهی از اين افراد گفتوگو داشته و گزارشهايی را تهيه کردهام. امروز ما با برخی بيماران روحی و روانی روبهروهستیم که از نظر فيزيک هيچگونه اختلال جنسيتی ندارند، ولی حاضر به پذيرش جنسيت فعلی خود نيستند. به عبارت ديگر اين گروه بيماران روانی، مردانی هستند که خود را زن میدانند، و يا زنانی هستند که خود را مرد میپندارند. اين بيماری تقريباً در بيشتر کشورهای دنيا مشاهده شده و مخصوص جغرافيای خاصی نيست. گاه اين بيماران به خودکشی دست میزنند که حداقل سه مورد آن در ايران گزارش شده است. به گفته برخی روانشناسان، برای برخی از اين بيماران هيچ راه درمانی جز تغيير جنسيت وجود ندارد.
تغيير جنسيت در بيماران ترانس سکشوال مورد اختلاف شديد صاحبنظران است. تقريباً همه فقيهان سني و نيز کليسای مسيحی با اين عمل جراحی مخالفند. از نظر آنان اين کار تغيير در خلقت خداست، اما عده زيادی از فقيهان شيعه با اين کار موافقند و از نظر آنان بيماران ترانس می توانند تغيير جنسيت دهند.
البته از نظر فقيهان شيعه برای تغيير جنسيت حداقل بايد دو شرط زير وجود داشته باشد؛
شرط اول) بيماری ترانس سکشوال، واقعی و قطعی باشد؛ بنابراين افرادی که بيماری آنان مشکوک است، مجاز به تغيير جنسيت نيستند.
شرط دوم) تغيير جنسيت بايد به صورت کامل صورت بگيرد؛ يعنی مرد پس از تغيير جنسيت کاملاً به زن تبديل شود، يا زن پس از تغيير جنسيت کاملاً به مرد.
دليل فقيهان شيعه بر قبول تغییر جنسیت
از نظر فقيهان شيعه دليل شرعی از قرآن کريم يا روايات اسلامی مبنی بر حرام بودن تغيير جنسيت نداريم. همچنين کسانی که خواهان تغيير جنسيت هستند، به بيماری شديد جسمی و روحی مبتلا شدهاند و تغيير جنسيت راهی براي معالجه و درمان اينگونه بيماران است. بنابراين، تغيير جنسيت، تغيير در خلقت خدا محسوب نمی شود.
تغيير جنسيت از منظر حقوق ايران
امام خميني(ره) اولين فقيه و دانشمند مسلمان است که مسائل فقهی و حقوقی تغيير جنسيت را بيان کرده است. وی معتقد است که تغيير جنسيت حرام نيست.
توضيح اينکه در سال 1964 ميلادي، امام خمينی(ره) از سوي شاه ايران به ترکيه تبعيد شد. وی به مدت حدود يک سال در شهر بورسای ترکيه ساکن بود و در اين مدت يک کتاب فقهی به نام تحريرالوسيله نوشت. او در اين کتاب مسائل فقهی و حقوقی تغيير جنسيت را بيان داشته است. ديدگاه امام خميني(ره) در اين کتاب مهمترين منبع فقهی برای تبيين جايگاه حقوقی تغيير جنسيت در پس از انقلاب شده است. امام خمينی(ره) میگويد: تغيير جنسيت مرد به زن، يا تغيير جنسيت زن به مرد، و نيز تغيير جنسيت خنثی (Khonsa) يا دو جنسی (Hermafrodit) به مرد يا زن حرام نيست.»
پس از انقلاب اسلامی ايران و در سال 1985 ميلادي مردی به نام فريدون، که دچار بيماری شديد ترانس سکشوال بود، پيش امام خمينی(ره) رفت و خواهان دريافت مجوز شرعی برای تغيير جنسيت شد. امام خمينی(ره) در فتوای خويش برای اين بيماری چنين نوشت: «تغيير جنسيت با تجويز طبيب مورد اعتماد اشکال شرعی ندارد … .»
بعد ازفتویي ايشان، بهتدريج عملهای تغيير جنسيت با مجوزهای قانونی و حقوقي انجام شد. از سال 1985 ميلادي تاکنون دهها تغيير جنسيت با اجازه دادگستري و پزشکي قانونی جمهوری اسلامی ايران انجام شده که افراد پس از تغيير جنسيت، شناسنامه جديد دريافت می کنند و از حمايتهای قانونی و شرعی برخوردار می شوند.
همچنين از نظر رهبر مذهبی و سياسی ايران يعنی حضرت آيت الله خامنهای، تغيير جنسيت برای افراد بيماری جسمی و روحی مجاز اعلام شده است. افزون براين، از نظر ده تن از فقيهان شيعه مانند حضرت آيت الله سيستانی در عراق، تغيير جنسيت برای بيماران روحی مجاز است.
بر اين اساس يک رويه فقهی و قانونی به وجود آمده است که افراد بيمار جسمی يا روحی زيرنظر پزشکان می توانند تغيير جنسيت داده و از حمايتهای قانونی بهرهمند شوند و اين در حالی است که تغيير جسنيت از نظر کليسای مسيحی و نيز فقيهان اهل سنت غير مجاز اعلام شده است.
بحث تغيير جنسيت در ايران را حضرت امام خمينی(ره) معرفی كرد .حضرت امام در پايان جلد دوم كتاب تحريرالوسيله كه سال 1343 آن را در تركيه به رشته تحرير در آوردند، بحث تغيير جنسيت را با ده مسأله مربوط به آن ذكر كردند، اين كتاب سال 1347 در نجف به چاپ رسيد، ولی از سال 47 تا 64، هيچ اثر علمی، فتوا يا مقالهای در اين زمينه منتشر نشد.
اولين تغيير جنسيت در ايران
اولين تغيير جنسيت در ايران در سال 1930 ميلادي اتفاق افتاد که بر اساس آن پزشکی به نام دکتر خلعتبری پسر هيجده سالهای را با عمل جراحی به يک دختر تبديل کرد. اين مسأله در آن زمان سر و صدای زيادی ايجاد کرد. البته اين تغيير جنسيت در مورد يک جوان ترانس سکشوال (Transsexual) بود که از نظر جسمی کاملاً مرد بود، ولی از نظر روحی و روانی خود را زن می دانست و بااصرار و رضايت فراوان خواهان تغيير جنسيت بود. وی ميیگفت: اگر تغيير جنسيت صورت نگيرد خودکشی خواهم کرد.
قبل از اين تاريخ تغيير جنسيت دو جنسی ها کم و بيش وجود داشت، ولی تغيير جنسيت يک فردی که از نظر ظاهر سالم بود، چيز عجيب و جديدی محسوب می شد.
اولين تغيير جنسيت در انگلستان در فاصله سالهاي 1942-1948 ميلادي اتفاق افتاد که دختری به نام لورا ديلون تغيير جنسيت داد و پسر شد و نام مايلک ديلون را برای خود انتخاب کرد.
سابقه تغيير جنسيت در آمريکا، به عنوان يک موضوع پزشکی، به سال 1952 ميلادي باز میگردد و نخستين تغيير جنسيت در کشور مصر در سال 1982 ميلادي اتفاق افتاد، که جوان نوزده سالهای به نام عبدالله تغيير جنسيت داد و نام سالی را برای خود انتخاب کرد.
تأثير تغيير جنسيت بر زندگی فردی و اجتماعی ؟
تغيير جنسيت تأثير زيادی بر زندگی فردی و اجتماعی شخص می گذارد. اگر تغيير جنسيت پس از ازدواج باشد، ازدواج سابق باطل و منحل ميشود؛ چون ازدواج دو مرد يا دو زن از نظر اسلام حرام و ممنوع است. بلکه مرد پس از تغيير جنسيت و تبديل شدن به يک زن میتواند با يک مرد ديگر ازدواج کند. نيز يک زن پس از تغيير جنسيت و تبديل شدن به يک مرد ميیتواند با يک زن ديگر ازدواج کند.
اگر هر يک از برادر يا خواهر تغيير جنسيت دهد و به جنس مخالف در آيد، نسبت خانوادگی ميان آن دو عوض می شود؛ يعنی برادر، خواهر میشود و خواهر، برادر و اگر عمو تغيير جنسيت دهد، به عمه بدل می شود و اگر عمه تغيير جنسيت دهد، به عمو. همچنين با تغيير جنسيت، دايی به خاله و خاله به دايی تغيير میکند. توجه به اين نکته ضروری است که پدر با تغيير جنسيت، هيچگاه به مادر تبديل نمیشود و نيز مادر پس از تغيير جنسيت به عنوان پدر شناخته نمیشود.
سرخوردگی جنسی ترانس سکسوئل ها در ایران
مشکلات و مسائل افراد دو جنسی(*) در سالهای اخیر به یکی از معضلات جدی در جامعه تبدیل شده است. این افراد به علت فشارهای موجود در پیرامون خود برای پیروی از نقشهای جنسیتی متعارف اغلب زندگی متفاوتی را میگذرانند چرا که در جوامعی با فرهنگهای بسته مانند ایران، یک فرد پیش از هرچیز ترغیب میشود خودش را از طریق ظاهرش به اجتماع معرفی نماید و چنین رویکردی برای ترانس سکسئوال ها به دلیل نوع نگاه جامعه، وضعیت دشواری را رقم میزند.
"ترانس سکسوالیسم" یا تمایل به تغییر جنسیت- از طریق جراحی و دارو- به موضوعی بسیار جنجال برانگیز در بحث فمینیستی تبدیل شده است. بسیاری از فمینیست ها تغییر از مرد به زن را مسئلهساز میدانند، این نگرانیها از این بابت است که چنین تغییر جنسیت دادههایی به مفاهیم زنانگی به شدت سنتی عینیت میبخشد.
شیلا جفریز در سرخوردگی جنسی میگوید: "مردان تغییر جنس یافته میخواهند آن طور بشوند که زنان باید باشند نه آنچه یک فمینیست یا زن از بند رها شده هست."
پس از انقلاب به دلیل فضای ارزشی حاکم بر جامعه خواستاران تغییر جنسیت و کسانی که مایل بودند به ظاهر جنس دیگر در آیند در ردیف افراد همجنسگرا محسوب شده و قانون کیفری در مورد آنها اعمال میشد. اما در سال ۱۳۶۴ با فتوای خمینی تغییر جنسیت با دلایل مستند پزشکی و روانپزشکی جنبه شرعی یافت و افراد متقاضی پس از تایید پزشکی قانونی و حکم دادگاه میتوانستند به مراکز ویژه عملهای جراحی مراجعه و تحت عمل تغییر جنسیت قرار گیرند.
بنابر آمارهای رسمی هم اکنون بین سه تا پنج هزار فرد دوجنسی در کشور وجود دارند. با این حال به گفتهی مدير مركز مداخله در بحران نواب صفوي، بسیاری از این افراد در برخی از استانها جرأت بروز بیماری خود را ندارند، زیرا تعدادی از آنان در صورت ابراز این بیماری کشته خواهند شد.
محمد مهدي کريم نيا، يک روحاني که رسالهاي در خصوص"حقوق و وظايف ترانس سکسوئلها" به رشته تحرير درآورده ميگويد: "دولت افراد دوجنسيتي را به عنوان افرادي تلقي ميکند که در يک جنس اشتباه «گرفتار» شدهاند."
حسن موسوي چالاک، رئيس دفتر امور آسيب ديدگان سازمان بهزيستي نیز معتقد است: "افراد ترانس سکشوال و دوجنسي مورد نکوهش قرار ندارند، بلکه آنها همچون هر شهروند ديگري داراي حقوق
هستند" متقاضیان تغییر جنسیت دو دسته هستند: گروه اول افرادی هستند که از بدو تولد دارای اختلال دوجنسیتی بوده اند و گروه دوم افرادی که دارای اختلال هویت جنسی هستند. !
گروه دوم افرادی را شامل میشود که با وجود اين که به ظاهر مربوط به يک جنس زن يا مرد هستند از نظر رواني و عاطفی احساس می کنند به جنس مخالف تعلق دارند. در اين حالت افراد مزبور از طريق روان درمانی با جنسيت اصلی خود سازگار می شوند و يا در صورت تشخيص درمانگران، مجوز عمل جراحی تغيير جنسيت به آنان داده می شود.
با این حال مشکلات افراد دوجنسی تنها به محدودیتهای اجتماعی آنان خلاصه نمیشود. اگرچه سازمان بهزیستی از سال 81 طرحی را برای حمایت اجتماعی و قانونی از این افراد به اجرا در آورده و دنبال میکند، با این وجود در سالهای اخیر فراهم نمودن مکانی مناسب برای بازداشت دوجنسی ها به یکی از موضوعات بحثانگیز از منظر حقوقی تبدیل شده است.
طبق بررسی های انجام شده، از سال 81 در بند 240 زندان اوین مکانی برای نگهداری این افراد در نظر گرفته شده است. نگهداری بازداشت شدگان دوجنسی در این بند که به صورت سلول های انفرادی می باشد، از این جهت قابل توجه است که این افراد به علت وضعیت جنسی شان، به بندهای عمومی مردان و زنان انتقال پیدا نمی کنند و تا زمان روشن شدن وضعیت پرونده و زمان تشکیل دادگاه می بایست در سلول انفرادی بمانند.
تعدادی از زندانیانی که مدتی را در بند 240 زندان اوین به سر بردهاند، نگهداری دوجنسیها را درسلولهای انفرادی این بند تأیید میکنند. یکی از این زندانیان میگوید: "افراد دوجنسی را در طبقه دوم بند نگهداری میکنند، و معمولا صدای صحبت کردن و گریه کردنشان به گوش سایر زندانیان میرسد."
به گفتهی یکی از وکلای پیگیر در این زمینه، در سالهای گذشته اغلب بازداشت شدگان، پس از مدتی از سوی مقامات زندان به پزشکی قانونی فرستاده شده و در آنجا تحت عمل جراحی قرار میگرفتند.
این سوال مطرح است که آیا این مسئله در کشور ما مورد پذیرش واقع شده است یا خیر؟
برای فهم بهتر آن ضروری است هر کدام ما خودمان را تصور کنیم که با شخصی که تغییر جنسیت داده ارتباطی داریم.برای مثال اورا عمه یا دایی خود تصور کنیم .آیا می توانیم با این مسئله کنار بیاییم؟
پاسخ روشن است(به هیچ وجه) پس اولین کاری که باید انجام دهیم این است که برای این مسئله فرهنگ سازی کنیم و بستر مناسب را فراهم کنیم .ابتدا باید بپذیریم که این یک مشکل و بیماری است و بعد با فرد دارای این مشکل همانند بیمار رفتار کنیم تا او نیز به بهبودی دست یابد.
تسهیلات دولتی برای تغییر جنسیت
سازمان بهزیستی کشور وام و کمک بلاعوض در اختیار بیمارانی قرار میدهد که خواستار عمل جراحی تغییر جنسیت هستند.به گزارش «عصر ایران» به نقل از یک مقام سازمان بهزیستی مبلغ یک میلیون تومان به صورت پرداخت بلاعوض و مبلغ چهار میلیون تومان به صورت وام برای متقاضیان عمل جراحی تغییر جنسیت اختصاص یافته است.
برای دریافت وام افراد متقاضی باید با حضور در سازمان بهزیستی ثبتنام کنند و در نوبت عمل جراحی قرار بگیرند.در حال حاضر هزینه عمل جراحی تغییر جنسیت در کشور در حدود پنج میلیون تومان است.
ایران رتبه دوم تغییر جنسیت
ایران از معدود کشورهای جهان است که در آن تغییر جنسیت به سهولت و با موانع قانونی و حقوقی کم انجام میشود.
براساس آمار موجود پس از تایلند، ایران دارای بالاترین تعداد عمل جراحی تغییر جنسیت در جهان است.
براساس آمار ثبت شده در سازمان بهزیستی کشور، در سال گذشته 147 مورد عمل تغییر جنسیت در کشور صورت گرفت.
همچنین حدود 300 نفر در سال جاری برای تغییر جنسیت نزد سازمان بهزیستی ثبتنام کردهاند.
تغییر جنسیت از دیدگاه دینی و حقوقی
در قوانین جاری کشور به موضوع تغییر جنسیت پرداخته نشده است و تنها امام خمینی در سال 1363 با صدور فتوایی عمل تغییر جنسیت را مجاز اعلام کرد.
این فتوا پس از آن صادر شد که مریم ملکآرا، یکی از اولین ایرانیانی که تغییر جنسیت داده است، پس از مواجه شدن با موانع قانونی برای تغییر جنسیت طی نامهنگاری با امام نظر ایشان را در مورد تغییر جنسیت جویا شد.
ملکآرا که پیش از عمل جراحی فریدون نام داشت، برای کسب نظر امام موفق به گرفتن قرار ملاقات شد و در آن جلسه که سه پزشک متخصص نیز حضور داشتند با پوشیدن لباس مردانه حاضر شد.
در نتیجه این ملاقات، امام نامهای خطاب به دادستان کل کشور و رییس سازمان نظام پزشکی نوشت و در آن اجازه تغییر جنسیت ملکآرا را صادر کرد.پس از صدور فتوای امام، قوهقضائیه امکان حقوقی تغییر جنسیت در کشور را فراهم کرد.در حال حاضر متقاضیان تغییر جنسیت، پس از ثبت درخواست خود در سازمان بهزیستی، به دادگاه فرستاده شده و توسط پزشکی قانونی مورد بررسی قرار میگیرند.
در صورتی که نیاز آنها به تغییر جنسیت از سوی پزشکی قانونی تایید شود، دادگاه بلافاصله اقدام به صدور دستورات لازم برای انجام عمل جراحی و صدور مدارک شناسایی جدید با ذکر جنسیت جدید مینماید.روند اداری تغییر جنسیت گاهی میتواند به کمتر از ده روز بینجامد. این در حالی است که در برخی از کشورهای غربی به خاطر موانع اداری، تغییر جنسیت ممکن است ماهها یا سالها به تعویق بیفتد.
چرا تغییر جنسیت؟
برخی از متخصصین محدودیتهای قانونی و اجتماعی را دلیل اصلی آمار بالای تغییر جنسیت در ایران میدانند.
دکتر میرجلالی یکی از ده جراح مطرح تغییر جنسیت در کشور در اینباره میگوید: «البته افرادی که تغییر جنسیت داده اند، مانند همجنسگرایان نیستند ولی در اروپا آنها آزاد هستند که هر طور که می خواهند لباس بپوشند و آرایش کنند بنابراین فشار اجتماعی برای تغییر جنسیت دادن آنها وجود ندارد، ولی در کشورهای اسلامی مانند ایران فشار روانی، به این که آنها به فکر عمل جراحی بیفتند کمک می کند.»
حسین اسدبیگی، روانشناس بالینی بیماران متقاضی تغییر جنسیت را به دو گروه بیماران دارای «اختلال دو جنسیتی» و بیماران دارای «اختلال هویت جنسیتی» تقسیم میکند.
اسدبیگی در توضیح بیماران دارای «اختلال دوجنسیتی» میگوید: «افراد مبتلاء به اختلال دو جنسیتی به ظاهر امكان تشخیص جنیستشان وجود ندارد و خصوصیت جنس مرد و زن را توأمان دارند ولی در اصل یا XX و یا XY هستند.»این افراد با عمل جراحی دارای جنسیت مرد یا زن میشوند.
بیماران دارای «اختلال هویت جنسیتی» آن دسته از بیماران هستند که «با وجود این كه به ظاهر مربوط به یك جنس زن یا مرد هستند، از نظر روانی و عاطفی احساس میكنند به جنس مخالف تعلق دارند.»
شایان ذکر است که برخی از مدافعین حقوق افراد تغییر جنسیت یافته به استفاده از عنوان «بیمار» معترض هستند و معتقدند تطبیق نداشتن فیزیک جنسیت با احساساتی جنسیتی «بیماری» نیست.
*** ((پایان))***
نظرات شما عزیزان:
نیما 
ساعت1:06---28 اسفند 1391
سلام من یک ترانسکشوالم خواهش میکنم بهم کمک کنید
کسی که عاشق یک ترنسسکشوال اف تو ام 
ساعت12:23---8 آبان 1391
سلام.من عاشق کسی که شدم که یک ترنس سکشوال اف تو ام ودر حال گرفتن مجوزولی خانوادش شدیدا باهاشون مخالفت میکنن میشه راهنمایی کنید که چجور خانواده ها رو راضی کنیم؟راستی یک سری به وبلاگ بچه های تی اس بکنین.وبلاگ ما تنهایی به انتها رسید.فعلا
موضوعات مرتبط: <-CategoryName->
برچسبها: <-TagName->